Ders Kodu Ders Adı Teorik Uygulama Laboratuvar Yerel Kredi AKTS
TDE 321 TÜRK DİLİ TARİHİ I 3,00 0,00 0,00 3,00 4,00

Ders Detayı
Dersin Dili : Türkçe
Dersin Seviyesi : Lisans
Ön Koşullar : Yok
Dersin Amacı : Dünya dilleri, dil akrabalığı, Türkçenin Dünya dilleri arasındaki yeri, Türkçeye akraba diller hakkında bilgi vermek, artzamanlı dil incelemeleri için gerekli altyapıyı hazırlamak ve bibliyografya bilgisini genişleterek asıl ve yardımcı kaynaklara ulaşma konusunda deneyim kazandırmaktır.
Dersin İçeriği : Dünya dilleri, dil tipolojisi ve akrabalığı, dillerin tasnifi ve dil aileleri hakkında bilgi verilmesinin ardından Türkçenin de dâhil olduğu Altay dil ailesi ve onların ortak özellikleri anlatılır. Leksikoistatistik ve Glottokronoloji yöntemleriyle Svadesh listesi vs. hakkında bilgi verilir. Türkçenin en eskicil dil özellikleri ve sözvarlığı konu edilir. Türkçenin tarihi dönemleri hakkında bilgi verilir, bu dönemlere temel dil özelliklerini tanıtılır, tarihî Türk yazı dillerine ait kaynakları öğretilir. Türk dilinin eş zamanlı ve art zamanlı sınıflandırmasını, çağdaş Türk dil ve lehçeleri ve onların coğrafyası hakkında bilgi verilir.
Dersin Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar : Ercilasun, A. B. (2004) Türk Dili Tarihi: Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla. Akçağ yay., Ankara. Akar, Ali (2017). Türk Dili Tarihi. İstanbul: Ötüken Tekin, T. Ölmez, M., (2003) Türk Dilleri. Giriş, İstanbul: Yıldız Menges, K. H. (1968), The Turkic Languages and Peoples: An Introduction to Turkic Studies, Harrassowitz Verlag. Wiesbaden. Johanson, L., Csato, E. Á., [ed.] (1998) The Turkic Languages. Routledge, London &New York. Yüce, Nuri (1987) “Türk dilinin Ural-Altay dilleri arasındaki yeri”, İslam Ansiklopedisi 12/2, İs. 445b-456b.
Planlanan Öğrenme Etkinlikleri ve Öğretme Yöntemleri : İçerik odaklı yöntem
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar : -
Dersi Veren Öğretim Elemanları : Prof. Dr. Ömür Ceylan
Dersi Veren Öğretim Elemanı Yardımcıları : -
Dersin Verilişi : Yüz yüze ders

  • 1 Dünya dilleri, dil akrabalığı ve dil aileleri hakkında bilgi sahibi olur.
  • 2 Türk diliyle aynı dil ailesinde bulunan diller ve onların Türkçeyle ortak özellikleri hakkında bilgi sahibi olur.
  • 3 Dil araştırmalarında artzamanlı yöntemler hakkında bilgi edinir.
  • 4 Türkçenin geçmişiyle ilgili bibliyografik bilgiye sahip olur.
  • 5 Türkçenin tarihî dönemleri hakkında bilgi sahibi olur. Türkçe için kullanılan yazı sistemlerini ve özelliklerini tanır.
  • 6 Türk dilinin eş zamanlı ve art zamanlı sınıflandırmasını öğrenir. Çağdaş Türk dil ve lehçeleri hakkında bilgi edinir.

Ders Kodu Ders Adı Teorik Uygulama Laboratuvar Yerel Kredi AKTS

Teorik Uygulama Laboratuvar Hazırlık Bilgileri Öğretim Metodları
1.Hafta *Dil. Dünya dillerinin tipolojik tasnifi.
2.Hafta *Dil akrabalığı ve dil aileleri. Nostratik diller teorisi. Altay dil ailesi.
3.Hafta *Altay dil ailesine mensup dillerin ortak özellikleri. Leksikoistatistik ve Glottokronoloji yöntemleri. Svadesh’in listesi ve benzer yöntemlerin Türkçeye uyarlanması.
4.Hafta *Türkçe ve akraba dillerin yaşı meselesi. Tarihi dilbilim ve Türkçenin geçmişi.
5.Hafta *Türkçenin tarihi devirleri.
6.Hafta *En eski Türkçenin temel dil özellikleri. En eski Türkçenin öz (veya temel) sözvarlığı ve onları belirleme kriterleri.
7.Hafta *İlk Türkçe, Ana Türkçe. Hunların dili meselesi
8.Hafta *Eski Türkçe. Batı Eski Türkçesi. Bulgar ve Hazarların dili sorunu.
9.Hafta *Doğu Eski Türkçesi: Türk runik yazıtlarının dili ve Eski Uygurca (Türk (Uygur) tili).
10.Hafta *Orta Türkçe dönemi ve yazı diyalektleri. Türkçenin dil temasları ve dile etkisi
11.Hafta *Yeni Türkçe dönemi: Orta Asya ve Volga Türkîsi; Ermeni Kıpçakçası. Osmanlıca ve Klasik Azerbaycan Türkçesi.
12.Hafta *Çağdaş Türk lehçeleri. Türkçenin coğrafyası.
13.Hafta *Dil – lehçe ekseninde Türkçenin durumu. Türk dil ve lehçelerinin tasnifi meselesi
14.Hafta *Dil ekoloji bağlamında Türk dil ve lehçeleri. Tehlikedeki Türk dilleri ve geleceği meselesi.

  • 1 Vize : 40,000
  • 2 Final : 60,000

Aktiviteler Sayı Süresi(Saat) Toplam İş Yükü
Vize 1 2,00 2,00
Final 1 2,00 2,00
Derse Katılım 14 3,00 42,00
Ders Öncesi Biresysel Çalışma 14 2,00 28,00
Ders Sonrası Biresysel Çalışma 14 2,00 28,00
Ara Sınav Hazırlık 1 6,00 6,00
Final Sınavı Hazırlık 1 6,00 6,00
Toplam : 114,00
Toplam İş Yükü / 30 ( Saat ) : 4
AKTS : 4,00