Ders Kodu Ders Adı Teorik Uygulama Laboratuvar Yerel Kredi AKTS
MSE313 FAZ DİYAGRAMLARI 3,00 0,00 0,00 3,00 5,00

Ders Detayı
Dersin Dili : İngilizce
Dersin Seviyesi : Lisans
Ön Koşullar : Yok
Dersin Amacı : Bu dersin amacı öğrencileri aşağıdaki yetkinliklerle donatmaktır: 1. Denge faz diyagramlarının çiziminde serbest enerji kavramını anlama, 2. Bir, iki ve üç bileşenli sistemlere faz kuralının uygulanmasını kavrama, 3. Kristalizasyon yolları ve bunların pratik problem çözümlerine uygulanması, 4. Farklı değişmez (invariant) noktaları içeren faz yüzdeleri hesabıyla ilgili pratik problemlerin hesaplanmasında terazi kuralının uygulanması, 5. Üçlü faz diyagramlarında bileşim üçgenlerini anlama ve analiz etme.
Dersin İçeriği : 1 Termodinamiğin faz diyagramları ile ilgili temel prensipleri: Sistem, bileşen, faz ve denge kavramları. 2 Birli ve ikili sistemlerde denge kavramı. 3 Farklı sıcaklıklarda bileşimin fonksiyonu olarak ilgili serbest enerji eğrileri, tekli ve ikili faz diyagramları. 4 İdeal ikli sistemlerde denge faz diyagramları, faz kuralı, Clausius-Clapeyron eşitliği. 5 İkili sistemlerde kısmi ve sürekli katı çözünürlüğü. 6 Terazi kuralı, kısmi ve ara katı çözeltileri. 7 I. Vize 8 Ötektik, ötektoid, peritektik ve peritektoid reaksiyonlarında faz analizi örnekleri. 9 Fe-C faz diyagramları, faz dönüşüm analizleri, değişik bileşim ve sıcaklıklarda faz ve terazi kuralı uygulaması. 10 İkili faz diyagramlarında ötektik, ötektoid, peritektik ve peritektoid reaksiyonları; kararlı ve yarı kararlı sıvı karışmazlığı, spinodal ayrışma. 11 Ötektik, ötektoid, peritektik ve peritektoid reaksiyonları içeren ve içermeyen üçlü faz diyagramlarında bileşenlerin belirlenmesi, kristalleşme. 12 Ötektik ve ötektoidli üçlü sistemlerde congruent ve incongruent erime ve kristalleşme. 13 Kısa Sınav 14 Congruent ve incongruent eriyen üçlü fazlar; levye kuralının uygulanması, faz dengesi bağ çizgileri ve kompozisyon üçgeni, üçlü sistemlerde karışmazlık.
Dersin Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar : Phase Transformation in Metals and Alloys, David, A Porter,Kenneth, E Easterling, , Chapman and Hall,0 412 45030 5, UK, 1997 Principles of Phase Diagrams in Materials Systems,Paul Gordon, McGraw-Hill Book Campany,68-11604,USA,1968 Introduction to Phase Equilibria in Ceramic Systems, Floyd, A Hummel, Marcel Dekker, Inc.,0 8247 7152 4, USA, 1984
Planlanan Öğrenme Etkinlikleri ve Öğretme Yöntemleri : Sunum yolu ile ders anlatımı yapılacak, anlatılanlar ödevler ile kontrol edilecektir.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar : -
Dersi Veren Öğretim Elemanları : Dr. Öğr. Üyesi İsmail Doğan Külcü
Dersi Veren Öğretim Elemanı Yardımcıları : ---
Dersin Verilişi : -

  • 1 1 Gibbs serbest enerjisi ile ilgili denge durumunda sıcaklık, basınç ve bileşimin öneminin kavranması.<br />
  • 2 2 Öğrenciler tek ve çift bileşenli faz diyagramlarını çizebilmeli ve temel özelliklerini yorumlayabilmeli.<br />
  • 3 3 Denge ve denge dışı soğuma şartlarında faz diyagramlarını kullanabilir, döküm ve ısıl işlemli ikili alaşımların nihai yapılarını belirleyebilir.<br />
  • 4 4 İkili ve üçlü sistemlerin faz diyagramlarının çiziminde çözünürlüğün etkisini kavrama.<br />
  • 5 5 Birli, ikili ve üçlü sistemlerde faz miktarlarının bulunması, invariant reaksiyonlada faz dönüşümlerinin kavranması.<br />
  • 6 6 Üçlü sistemlerde faz diyagramlarının oluşumunda congruent ve incongruent ergimenin öneminin bilinmesi.<br />
  • 7 7 Sıcaklığa bağlı serbest enerji ve soğuma eğrilerinden yararlanarak faz diyagramlarının çizimi.<br />
  • 8 8 Faz kuralı - serbestlik derecesi ilişkisinin önemini ve allotropik dönüşümde basınç ve sıcak etkisinin kavranması.

Ders Kodu Ders Adı Teorik Uygulama Laboratuvar Yerel Kredi AKTS

Teorik Uygulama Laboratuvar Hazırlık Bilgileri Öğretim Metodları
1.Hafta *1 Termodinamiğin faz diyagramları ile ilgili temel prensipleri: Sistem, bileşen, faz ve denge kavramları.
2.Hafta *
2 Birli ve ikili sistemlerde denge kavramı.
3.Hafta *
3 Farklı sıcaklıklarda bileşimin fonksiyonu olarak ilgili serbest enerji eğrileri, tekli ve ikili faz diyagramları.
4.Hafta *
4 İdeal ikli sistemlerde denge faz diyagramları, faz kuralı, Clausius-Clapeyron eşitliği.
5.Hafta *
5 İkili sistemlerde kısmi ve sürekli katı çözünürlüğü.
6.Hafta *
6 Terazi kuralı, kısmi ve ara katı çözeltileri.
7.Hafta *
7 I. Vize
8.Hafta *
8 Ötektik, ötektoid, peritektik ve peritektoid reaksiyonlarında faz analizi örnekleri.
9.Hafta *
9 Fe-C faz diyagramları, faz dönüşüm analizleri, değişik bileşim ve sıcaklıklarda faz ve terazi kuralı uygulaması.
10.Hafta *
10 İkili faz diyagramlarında ötektik, ötektoid, peritektik ve peritektoid reaksiyonları; kararlı ve yarı kararlı sıvı karışmazlığı, spinodal ayrışma.
11.Hafta *
11 Ötektik, ötektoid, peritektik ve peritektoid reaksiyonları içeren ve içermeyen üçlü faz diyagramlarında bileşenlerin belirlenmesi, kristalleşme.
12.Hafta *
12 Ötektik ve ötektoidli üçlü sistemlerde congruent ve incongruent erime ve kristalleşme.
13.Hafta *
13 Kısa Sınav
14.Hafta *
14 Congruent ve incongruent eriyen üçlü fazlar; levye kuralının uygulanması, faz dengesi bağ çizgileri ve kompozisyon üçgeni, üçlü sistemlerde karışmazlık.

  • 1 Kısa Sınav : 15,000
  • 2 Ödev : 10,000
  • 3 Vize : 25,000
  • 4 Final : 50,000

Aktiviteler Sayı Süresi(Saat) Toplam İş Yükü
Vize 1 35,00 35,00
Kısa Sınav 1 20,00 20,00
Final 1 40,00 40,00
Derse Katılım 14 3,00 42,00
Toplam : 137,00
Toplam İş Yükü / 30 ( Saat ) : 5
AKTS : 5,00